Burundi : Pénurie d'eau, une affaire de manque de responsabilité

des jeunes s'insurgent contre la pénurie d'eau au Burundi, un pays de milles sources d'eau potable

Burundi : Le Gouvernement se laisse pillé

Le Fonction publique débloque un salaire des hauts cadres.

Burundi : DIY et PIN appellent pour la ratification de la Convention de Malabo

Si le Burundi ne signe et ne ratifie pas la ''Convention de Malabo''.

Burundi : Marché central, un clair-obscur vieux de 13 ans

l'un des plus angoissants parmi une légion d'incendies, un mystère à plusieurs hypothèses

Burundi : Katihabwa n'est plus Ministre Bujumbura

Mr Arthemon Katihabwa, un deux ministres remerciés par le Président Evariste Ndayishimiye

Thursday, January 29, 2026

CAN2025 : Concurrents sanctionnés pour enfreint des règles

CAN2025 :  Concurrents sanctionnés pour enfreint des règles 

Bujumbura, le 28 Janvier 2026, Gako News, Blog Des centaines de dollars, des suspensions de matchs sont des sanctions infligées par la CAF aux concurrents de la CAN 2025 pour avoir enfreint les règles .

Dix jours après la finale chaotique sur le stade Prince Moulay Abdellah de Rabat, Maroc que le jury de la CAF a  frappé fort ''. Les sanctions sont tombées tard la nuit. 

SENEGAL

Pape Thiaw, est suspendu de ''5 matchs officiels de la CAN,pour comportement antisportif, violation des principes de fair-play et d'intégrité, et atteinte à l'image du football et doit payer d'une amende de 100.000 dollars US. C'est la décision de la commission disciplinaire de confédération Africaine de Footbal ce mercredi asu sujet du match chaotique de la finale de CAN 2025 avec un salaire 30 millions  FCFA est le seul entraîneur à avoir remporté à la fois la CHAN et la CAN. Il a guidé le Sénégal à la victoire au Championnat d'Afrique des Nations (CHAN) en 2022 et CAN en 2026.




Les attaquants Iliman Ndiaye et Ismaïla Sarr sont suspendus pour 2 matchs'' pour comportement antisportif envers l'arbitre''. La Fédération Sénégalaise de Football devra aussi payer 650.000 dollars, pour le '' comportement inapproprié de ses supporters ''.

MAROC

Des media locaux critiquent ces sanctions comme déséquilibrées. C' est le cas d'Ismaïla Sarr qui a été lourdement sanctionné pour avoir jeter de serviettes au gardien sénégalais .


La Fédération royale marocaine de football doit payer trois amandes.
1. De 200.000 dollars pour le ''comportement inapproprié des ramasseurs de balles '',
2. De 100.000 dollars pour le ''comportement inapproprié des joueurs de l'équipe nationale et de l'encadrement technique''.
3. De 15000 dollars pour '' utilisation de lasers par ses supporters du match''.

La victoire du Sénégal à la CAN 2025 n'est pas remise en cause. Les 2 équipes gardent la possibilité de se pourvoir devant le Tribunal arbitral du Sport.


Tuesday, January 27, 2026

Burundi : Marché central, un clair -obscur vieux de 13 ans

 

Burundi  : Marché central, un clair-obscur  vieux de 13 ans 

 

Bujumbura, le 27 Janvier 2026, Gako News-Blog L'incendie du marché central. l'un des  plus  angoissants parmi une légion d'incendies,  un mystère à plusieurs hypothèses ou tout simplement un clair-obscur vieux de 13 ans qui fait perdre le Burundi 20 de son PIB chaque année. 

 

Il y a 13 ans jour pour jour, l'incendie qui a ravagé le marché central de Bujumbura a laissé plus d'un burundais dans la détresse, l’angoisse et le désespoir. Depuis le matin du dimanche 27 janvier 2013, plusieurs questions ont été posées en rapport avec la cause réelle de l'incendie et plusieurs théories ont été inventées mais aucune n'a convaincu les exploitants de ce marché qui faisait circuler plus de 6 milliards fbu chaque jour. 


Des réunions de haut niveau ont eu lieu pour déterminer les conditions et les acteurs de reconstruction de ce marché. 13 ans après certains commence à perdre de  l'espoir. Ceux ont quitté versé des contributions se demandent si ces dernières seront considérées '' car elles sont déposées sur un compte bloqué à  la Bancobu'' selon les coulisses. 

Perdre 20 % de PIB  chaque année c'est une honte  précise Alex Nimubona , chargé de la communication au sein de l'Olucume lors d'un point de presse . Alex cite la Cosybu pour annoncer sur  5000 commerçants  3500 ont perdu les marchandises dans l'incendie de ce marché. Comme conséquence, des maladies psychologiques et la perte du travail . 

 

La convention entre le gouvernement du Burundi et la société Ubaka Nation Group portant la mise à disposition du terrain qui abriterait l'ex marché central en vue de sa reconstruction  avait donné l'espoir  mais deux après  cette convention  présente déjà des questionnements selon les experts. Cela depuis le 2 septembre 2014.  Le Président de l'Olucome, Gabriel Rufyiri est allé jusqu'à émettre des doutes  endossant  des probables détournements et des marchés attribués  de gré à gré. Des sociétés comme CINO Africa appartenant à l'ambassadeur du Burundi en chine et 

 

Si Descartes  avait douté de tout, il avait, avec raison, de douter de tout jusqu'à douter du doute qu'on doute  : L'incendie du marché central. l'un des  plus  angoissants parmi une légion d'incendies,  un mystère a plusieurs hypothèses ou tout simplement un clair-obscur vieux de 13 ans. 

On notera qu'à travers le pays les incendies se sont déclarés dans ces 10 dernières années. La quasi-totalité la nuit de samedi à dimanche et les causes ont été identifiés. Le dernier est celui des.alentours du marché dit Chez Sion qui a coûté un milliard de fbu aux marchands des planches. 

  

Saturday, January 24, 2026

FEDU Burundi célèbre la journée de l'éducation


FEDU Burundi célèbre la journée de l'éducation 

Bujumbura , le 24 Janvier2026  Gako News Blog, Pour faire chorus avec d'autres  organisations militant pour la promotion de l'éducation comme l'Unesco, des chaussures, du du haricot, de la farine tels sont les composantes d'une assistance de Fedu Burundi à une vingtaine de familles batwa de la colline ku Ntondwe en zone Kizuka de la commune Rumonge.

Ce samedi 24 Janvier 2026, Journée internationale de l'éducation 2026 qui met à l'honneur les jeunes et leur rôle en tant qu'acteurs du changement dans la réalisation d'une éducation de qualité inclusive et équitable et dans la construction de sociétés pacifiques, justes et inclusives, une cinquantaine d'élèves de la communauté Batwa de Ntondwe en zone Kizuka ,commune Rumonge ont été assistés par l'association Fount of Éducation International Fedu Burundi. Ces apprenants de l'Ecofo Nyamibu , une école pilote dans le projet de la promotion de l'éducation pour les apprenants issus de la communauté Batwa ont bénéficié des chaussures et leurs parents ont été assistés en vivres. 

Chaque famille recevait deux kilos de farine et deux kilos de haricots. Les parents ont aussi reçu des chaussures. 




Introduisant la distribution de cette aide par une prière, la Présidente et Représentante Légale de Fedu Burundi, l'Evangeliste Missionnaire Mapendo Anne Marie a rappelé aux bénéficiaires de cette assistance que le but ultime de son association est de voir la promotion de l'éducation des jeunes de la communauté Batwa devenue une réalité au Burundi. Épaulant Mapendo , un administratif à la base a salué ce geste '' combien louable qui permet aux apprenants principalement d'aller à l'école sans problèmes . '' Fedu Burundi n'est pas une association comme celles tant d'autres. Pour nous Fedu Burundi est un parent qui ne peut pas oublier ses enfants '', a -t-il martelé.

 Avant la distribution, l'équipe Fedu Burundi est passée à la moralisation des apprenants rythmée par les chants et danses pour réveiller l'esprit de disponibilité et d'enthousiasme en vers l'école. 

Cette année. Fedu Burundi interpelle le gouvernement burundais a depasser les declaration de principes pour atteindre aux résultats mesurables . Fedu Burundi a fait sienne le thème '' Le pouvoir des jeunes dans la co-création de l'éducation''. 


Niyukuri Frediane , élève en sixième année qui a été soutenue par Fedu Burundi, chaussures dans les mains avant de prendre photo avec l'évangéliste Mapendo n'est pas allée par quatre chemins : '' Ico nshaka mwomfashisha ,ni mundihire amashure nige''. Pendant les deux dernières années, Frediane a bénéficié du matériel scolaire et ses parents ont été appuyés en vivres et en matière de logement.


Selon l'Unesco, la Journée internationale de l'éducation 2026  a été  célébrée lors d’un événement hybride à son siège  le vendredi 23 janvier 2026. 


À cette occasion, l’UNESCO a publié  un nouveau rapport mondial de suivi sur l'éducation qui évalue la participation des lois politiques éducatives. L'événement présentera également la nouvelle promotion du   reseau des jeunes et des etudiants pour l'objectif  du ddeveloppementy durable 4 et mete l’UNESCO en faveur de la jeunesse à travers le monde, illustrant concrètement son engagement''L’UNESCO au service des peuples ''.

Burundi : Katihabwa n'est plus Ministre

 Burundi : Katihabwa n'est plus Ministre 

Bujumbura, le 24 Janvier 2026, Gako News, Blog Mr Arthemon Katihabwa, un deux ministres remerciés par le Président Evariste Ndayishimiye alors que le congrès du parti au pouvoir bat son plein à Gitega.

Tard la nuit du 24 Janvier 2026 , la porte parole du Président Evariste Ndayishimiye, Mme Rosine Guilene Gatoni annonce à la RTNB le remaniement ministériel où les Ministres de la justice, des droits humains et du genre, Mr Arthemon Katihabwa et celui des infrastructures , des logements sociaux , des transports et de l'équipement ont été remplacés successivement par Mr Alfred Ahigejeje et Damien Niyonkuru. 

Ce remaniement intervient pendant la prière oeucumenique organisée par le parti CNDD-FDD sur le stade Ingoma de Gitega et à deux jours du congrès national prévu ce dimanche 25 Janvier 2026 . Sur l'agenda , élection du Secrétaire général du parti. Des sources indiquent que Reverien Ndikuriyo, actuel SG qui vient de claquer la porte des Hémicycles de Gitega part favori. 

Certes que la '' prière '' commence à révéler certaines choses. En position d'une mente religieuse à Gitega, deux ministres sans doute membres de la chorale ministérielle se voient remerciés. L'un d'eux, Arthemon Katihabwa issu de la communauté Batwa, Ministre de la justice,s'était distingué par la destitution des procureurs qui faisaient la pluie et le beau temps. Sur le stade Buganda lors de la journée internationale dédiée aux peuples octhoctones, le Président Evariste Ndayishimiye avait présenté à la population un Ministre exceptionnel par sa capacité intellectuelle et avait dénoncé l'injustice de longtemps qu'a connue la communauté Batwa au Burundi. 

A ces propos, le Président était acclamé par tout le stade en l'occurrence les femmes batwa qui ont dansé en entonnant '' Ewe perezida wacu''. Vrai , une nomination historique. Un ministre Mutwa n'avait jamais occupé un poste de Ministre de la justice, avait insinué le Président Evariste. 

A 170 jours, jour pour jour, Mr Arthemon Katihabwa dont le parcours académique avait impressionné plus d'uns ( cfr la publication de Jimbere) termine son action ministérielle par la nomination des cadres au sein du ministère de la justice. Je lui souhaite succès et santé pour la suite .#Burundi #PeuplesAutocthones

Thursday, January 22, 2026

CENI : Ntahogwamiye s'est '' trompé ''

CENI: Ntahogwamiye s'est ''trompé''.

Bujumbura, le 22 Janvier 2026, Gako News, Blog Victime de quotas ethniques , il a visité seulement une semaine l'hémicycle de Kigobe avant d'être remplacé. C'est ''honorable ''Ciza Willy de la province Bujumbura.

Dans les sphères politiques, on se souviendra d'un remplaçant qui a été vite remplacé. Le théâtre se joue à l'hémicycle de Kigobe, le palais du parlement burundais. 

Tout commence avec la '' démission '' de 5 députés du parti au pouvoir, le CNDD-FDD. Le 22 Décembre 2025, la CENI et la cour constitutionnelle reconnaissent la vacance de sièges 5 au parlement et entament le processus de remplacement.

Il s'agissait de Jean Marie Muhirwa , Doriane Munezero , Léonidas Ndaruzaniye , Ezéchiel Nibigira et Martin Nivyabandi. 

Un honorable qui siège seulement une semaine, c'est une première : Un remplaçant remplacé.

Au chapitre de remplacement, selon les pratiques de la CENI , un député parti devrait être remplacé par un autre de son ethnie. Chose prévue, chose faîte. 

L'honorable Nibigira Ezéchiel, un hutu a été remplacé par l'honorable Ciza Willy, un tutsi mais  pris pour un hutu par Ntahogwamiye Prosper, Président de la CENI. Une semaine après des voix s'élèvent pour dire non et non à ce remplacement. Ntahangwamiye s'adresse au président de l'Assemblée nationale lui signifiant le cas. ''L'honorable'' Ciza Willy est prié de faire ses bagages. 

Au terme de ce théâtre, plus d'uns se demandent, entre Ntahogwamiye Prosper et Ciza Willy qui s'est réellement ''trompé ''. Un député qui ose oublier son identité ethnique pourrait servir quelque chose de grand au peuple qui l'a '' élu '' si pas copté selon l'histoire des '' les listes bloquées''. Comment Ntahangwamiye est parvenu à envoyer un tutsi remplacer un hutu alors qu'il détient les listes avec mention d'ethnie. Le verbe se tromper perd de place. Descartes ouvre les portes et rappelle qu'il '' douter de tout jusqu'à douter du doute qu'on doute''. 

Finalement, l'honorable Nibigira Ezéchiel est remplacé par Déo Nsabimana. Ntahangwamiye affirme que celui-ci est hutu. 

La notion de hutuité et de tutsiité étant difficiles à disquer dans un pays où les clans se sont entremêlés , où les ethnies se sont des épouses en mariage on risquera d'assister à des opportunistes qui, suite à leurs intérêts, choisissent leur appartenance ethnique au rythme de la '' transimance politique ''. Donc, hutu , le matin soir tutsi .


A vous chers lecteurs

 A vous chers lecteurs,

Bujumbura, le 22 Janvier,2026 Gako News, Blog. Écrire c'est parler sans être interrompu, lire c'est boire et manger. Vous et moi, chers lecteurs,coup de chapeau. Gako News, mon blog personnel vous garantie le droit de savoir ce qui se passe et vous previent le danger relatif à l'ignorance.

Le mois de Janvier de chaque année est réservée aux meilleurs vœux. Le cas échéant c'est 
l'année 2026. Alors mille et une raisons m'amènent à vous remercier pour notre collaboration
 ayant marqué l'année qui s'achève en beauté. Il me sied de vous rappeler :



De un, que si
écrire, c'est une façon de parler sans être interrompu selon Jules Renard, lire, c'est boire
et manger selon l'expression de Victor Hugo.  Durant l'année 2022, vous
m'avez lu, interprété et commenté. N'oubliez de boire et manger le long de
cette année qui pointe à l'horizon.



De deux, que
savoir ce qui se passe autour de nous est un besoin essentiel qui a, de tout
temps, été rempli par des professionnels. Ne vous privez point ce besoin/droit
via mon blog Gako News.



Et de trois, que
si s’informer, peut permettre de prévenir
la population de dangers, il est utile et nécessaire de prévenir des
dangers potentiels qui guettent notre société au quotidien.



Et pour un
passage à la nouvelle année réussie, recevez :



12 mois
remplis de petits bonheurs,

52 semaines de richesses,

365 jours d'amour et d'amitié,

8 760 heures de pleine santé,

525 600 minutes de joie de vivre,

3 1536 000 secondes de paix.

Bonne année 2026 !

                                                                    Barinzigo Julien


Wednesday, January 21, 2026

Akazi twarakaronse, none ko bataturesha

 Akazi twarakaronse, none ko bataturesha

Bujumbura, igenekerezo rya 21 Nzero, 2026 Gako News- Blog Yiga kaminuza yaragerageje kwifata nk’umusirimu, ahejeje kaminuza araronka akazi. Yagira ngo agiye kuronka uwo bubakana ariko siko vyagenze.Vyaramubabaje  mugabo akenshi yatinya kumaramara mu gihe yovuga ko yabuze uwumuresha. Ingorane y’abakobwa n’abagabo ni ukwihagararako. –Kigeme  



Kigeme - izina ryahinduwe - ni umwigeme w’imyaka 35 akora akazi ko kudandaza ama inite inyuma yo kurangiza amashure yiwe ya Kiminuza. Nkuko abivuga ngo yatangajwe n'ukugene yasanze abakobwa bahigana ari benshi kuruta abahungu. Abandanya avuga ko asanzwe asengera mw'isengero rya katorika, akaba yakuriye mu mihari y’ubutumwa mu ntara imwe ya ruguru. Aho batwigisha kwambara bakikwiza,kugira urupfasoni mu bantu,niga amashure aruko Agita ati :
‘’Ndahashitse naraganiriye n'abandi bigeme, umwe mu ribo rero acambwira ko kugira rero nerekane ko nasirimutse, nahindutse, ntegerezwa kwambara uduhuzu tukwegereye, tugufi ,ishapule rirerire ndayambure . Ivyo vyose ndabigira  kuko nibaza yuko nje mu basirimu, ndabwebryiza nkumuntu amaze gusirimuka aje kuri kaminuza, kandi ama taille avugwa nkuko abandi babivuga sinari ndayabuze.Nari mpeza iyo kaminuza atamuhungu n’umwe ahiga canke avuye ahandi ambwiye ivyuko kubaka urugo’’.

Ibi bintu ngo vyaramubabaje naho atamuntu yari gushobora kubiyagira kuko ngo imico n’imigenzo hari ibintu atemerera abigime kuvugira hejuru. Ariko ngo akenshi yatinya kumaramara mu gihe yovuga ko yabuze uwumuresha.


Amaze kumara ivyigwa vya kaminuza, Kigeme yaciye agira Imana ahabwa umutahe na mwenewabu ari mu mahanga ariko ntiyari ingabire yamwemereye  ku wukoreshe   hanyuma amusubize umutahe wiwe ubandananye  n'inyungu azoba yararonse warose. Yari yarumvise ko umwigeme aronse akazi aca aronka uwo bubakana. Siko vyamugendeye. ‘’Ntanguye kudandaza,niho rero naza ndavugana n'abandi bigeme bagenzi banje basanzwe bakora akazi  ko kudandaza ama unité nka nje .Twasanze abandandaza ama unité bari imigwi myinshi. Benshi n'abananiwe n'amashure bagarukiye mu mwaka w'icenda, hariho abandi bana b'abakobwa barungitswe n'abavyeyi bava ruguru baje gukora ako kazi  batize amashure. Hariho rero n'uwundi mugwi w'abigeme bahejeje amashure ya kaminuza atakandi kazi bafise b .Iruhande y'iyo mirwi yose hariho uwundi murwi w'abigeme bava ruguru, bamwe usanga baravyariye iwabo,abandi ugasnga ntamashure bize,abandi bamaze amashure y'intango’’ .


 Abo bose rero bakaba bakeneye abagabo. Ikibahanga rero,ni uko tutigera twibaza ivyiwacu,ntitubivuge canke ngo tubishire ahabona. Abandanya avuga ko abakobwa n'abagabo burya barasangiye ingorane nyamukuru nayo ikaba iva ku kwihagararako, kutavuga ibibibangamiye ngo bodutwenga. Kigeme Asobanura avuga ko abigeme benshi badasoma ibiharuro bishikirizwa n’ikigo ISTEEBU ku bijanye n’ibitigiri vy’abahungu n’abigeme. Ivyo bikaba uko mu gihe nabo bahungu nyene batazorongora bose kubera bamwe basanzwe bagendana ubumuga bubaza gushing ingo zabo, abandi nabo bakora ubuzi butuma badashinga ingo ,abandi ivyo kubaka babigize umuziro .


‘’Iyo mirwi rero ibivuyemwo,twebwe tukaguma dukura kandi tugwirirana  ku rwego ruteye ubwoba. Ariko igitangaje rero usanga urwaruka arirwo bita ama génération umenga rurusha ubwiza urwahahora’’ Kigeme abandanya avuga ko ingorane baca bahura ubwambere ariyimyaka. Ngo kera bababwira ko umukobwa aronse akazi aca aronka umugabo ati : ‘’None ubu ko twakaronse ko bataturesha ,ko , barindiye iki?Yamara ivyo mpfa kubibaza  ndabizi ingorane nabo bafise n'amikoro make nabo usanga nabo bafise.uworaba neza abahungu benshi n'abo boba bipfuza kurongora babibuzwa  n'uburyo kubera ibintu vyazimvye kuburyo bw'umurengera.None  azokubahuka kuja kukubwira ngo mwubakane mutagira aho muba?Ubu inzu inzu y'ivyumba 2 na salon igeze kubihumbi amajana atandatu,aho nimuma Quartier  amwamwe abayabaye .Tuvuge ko yamaze kaminuza akaba ahembwa ibihumbi amajana ane wumva mwoba munzu y'ibihumbi ama atandatu mukabaho mutarya?mwiteze yuko Imana izabahezagiza umwana mukazomureresha iki?


Kubwivyo rero ngo abahungu baraja ngaho bakabihweza bagasanga kwubaka atavyo bashoboye ,bagaca baba barabangira ,mugabo uko kubangira kwabo abigeme bobo baca baja mu ngorane kuko  imyaka ‘’ibrya kurya imisi irya itomati’’.Abakobwa  rero bagaca bicwa no kwihagararako.Babona abahungu bariko baraca mw’ibarabara,bakabona abahungu batonda muri za kaminuza  ,bakabona abahungu baje mu misa bakibaza ngo abagabo bariraye , ko buca barogorwa , bakibaza ko ahubwo bagiye kuronderwa  n'ibihumbi n'ibihumbagiza vy’abasore  naho mashwi.


‘’Jewe nirirwa kugasoko canke nkirirwa mw'ibarabara ariko ndamaze imyaka itatu atamuhungu ndabona ambwiye ivyo kwubakana,ivyo navyo bikantera ubwoba kuko mfita imyaka mirongo itatu n'itanu. None hokwiyongerako iyindi 5 wumva noba nkifita amahirwe yo kuvyara abana bangahe?Iyi ngorane rero itugoye ikitugoye kuko ntanuwuzoyidukiza  kuko ntawo twotuma ngo batuzanire kuko ntaho yobakura.umukobwa rero agapfana agahinda, burya nubwo numvise ngo abagabo bari mugahinda, n'abakobwa nabo bari mu gahinda ku buryo bobo bapfuye kabiri nk'umukubi kuko ntibashobora nokuvuga ingorane bafise ngo abantu bobatwenga’’.


Abandanya atabaza avuga ati yamara yamara abigeme barabuze abagabo, bariko barareka kubivugira hejuru kugutinya ko bobatwenga .


Saturday, January 17, 2026

Ngozi: Agnès ari mubagiye kurongora '' Abagabo mu gahinda ''


Ngozi: Agnès ari mubagiye kurongora '' Abagabo mu gahinda ''

Bujumbura, Igenekerezo rya 17 Nzero, 2026 Gako News, Blog Niyoncuti Agnès ni Umukenyezi mu batowe kurongora ishirahamwe Abagabo mu gahinda mu ntara ya Butanyerera. 











Nduwimana Boniface arongoye iryo shirahamwe akiri kumwe n'abitavye ikoraniro yarabashimiye cane . Mu butumwa bwanditse yashikirije abanwanyi y'ishirahamwe agira ati: "Naho bitari vyoroshe,mfashe aka kanya ngo nshimire umwe wese Ku ro yoba yarakoze kugira ngo izi ngendo muri izi ntara zitatu zishoboke. Nivyo kugira ngo turangize intara zose turacasigaje ingendo zibiri zose,kandi zo mu ntara za kure kandi zizotwara uburyo bwinshi. kuva mu Kayanza uja i Makamba canke uja mu Cankuzo''.Izo ngendo zikaba zitegekanijwe ku magenekerezo ya 24 n'a 31 Nzero, 2026. 

Ivyo abivuga mu gihe abatowe mu ntara nka Bujumbura namaze gitangura.ibikorwa.




Ishirahamwe ABAGABO MU GAHINDA rihejeje gushiraho inzego z',abaiserukira mu ntara  ntra ya BUTANYERERA.

Abo nabo ni:

1.Président:Nkurikiye Abel Joséph

 2.Vice  président:KARENZO Anathole

 3.Secrétaire:NIYONCUTI Agnès.

Ivyo vyabaye mu rugendo abanwanyi batari bake bagize guhera muri iki gitondo co ku wa gatandatu igenekerezo rya 17 Nzero,2026 bagize baba ku murwa mukuru wa Komine Kayanza baja i Ngozi . 

Monday, January 5, 2026

Trump compterait enlever aussi Delcy Rodriguez

Trump compterait enlever aussi Delcy Rodriguez 

Bujumbura , le 5 Janvier 2026 Sous ma direction, les forces armées ont mené une opération militaire extraordinaire dans la capitale du Venezuela...C'était l'une des démonstrations les plus impressionnantes, efficaces et puissantes de la puissance militaire et de la compétence américaines dans l'histoire des États-Unis'', écrit le 45 et 47 ème Président des États Unis Donald Trump sur le compte X du gouvernement fédéral. 


Jugée comme ventardisme par certains internautes, la phrase sera sujette de réactions de plus d'une puissance à commencer par la Russie jusqu'à ce lundi où le Président Nicolas Madurou seront traduits devant la justice américaine avec 4 chef d'accusation dont la détention des armes de guerres.

Dans son histoire le Venezuela ne menace personne, mais il est ciblé depuis des décennies par l’''impérialisme occidental''. La vérité, c’est que ce pays et son peuple paient le prix de leur souveraineté, et que comprendre cette histoire est essentiel pour éveiller notre conscience collective, commenté un internaute l'événement qui s'est illustré comme une première : Enlever un couple présidentiel en un seul coup et se déclarer président d'un peuple qui vient d'être victime d'une agression.

Le système judiciaire vénézuélien appuyé par larme installe le Vice Président au poste de Président ad intérim , Delcy Rodriguez. Celle-ci, a la télévision nationale déclaré : 

- Il n'y a qu'un seul président du pays, et c'est Maduro.

-Le grand peuple du Venezuela a résisté à toutes les agressions, et nous continuerons à le faire.

- Nous sommes prêts à relever tous les défis

Nous sommes prêts à défendre le Venezuela de toutes nos forces.

- Le Venezuela ne sera pas une colonie de aucun pays.

-Nous demandons la libération du Président Maduro et de sa femme

Avec de telles déclarations, plus d'uns se demandent si Delcy Rodriguez va combattre les États Unis alors qu'elle se montrait favorable à la collaboration avec Trump. Que fera le Président Trump pour dissuader la résistance vénézuélienne.. Trump procédera encore à une opération pour enlever Delcy Rodriguez ?. Est-ce le Vénézuela sera dirigé par deux Présidents ? Sera -t- il une colonie , idée rejetée par Delcy? Sera -t- un protectorat. Des voix s'élèvent comme un seul homme pour condamner la violation de droit international. Washington persiste et signé. D'ailleurs lance des iltimatum aux pays comme Cuba dont 32 ressortissants ont péri dans l' escalade militaire de ce samedi à Carcas, Iran dont les manifestations ont été violemment réprimés et la Colombie. 

A l'international, l'ONU se réunit aujourd'hui pour tabler sur le cas . Des organisations régionales se reunissent ce lundi. Entre temps, Trump a déclaré que son pays va diriger le Vénézuela jusqu'à la transition mette en place des institutions capables de faire retomber le pays ,capable d'exploiter les milliards de barils de réserves et développer le pays. 


Sunday, January 4, 2026

CACEDEBU irateye intambwe

 CACEDEBU irateye intambwe.

Bujumbura, Igenekerezo rya 4 Nzero,2026 Umunwanyi ariko aritanga muri CACEDEBU araronka inyungu gusumba uwicaye'', -Ndihokubwayo Jérémie.


Kuri uyu w'Imana igenekerezo rya 4 Nzero 2026  Ndikubwoyo Jérémie aserukira ishirahamwe Cadre d'accompagnement pour la création d'Emploi et le Développement Économique au Burundi CACEBU-ONG Burundi yararamutse agirisha  inama abanwanyi yakira n'abashasha mu ntara ya Bujumbura .

Inyuma y'umwidondoro w'abari baje mu nama, n'ijambo ry'uwuserukira iryo shirahamwe mu ntara ya Bujumbura Habonimana Jean Luc, uwurirongoye yasiguye ukuntu iryo shirahamwe ryatanguye n'ingorane zaturutse '' kw'ishari rishimikiye kuba umunwanyi w'umugambwe '' . Akarangamutima ni ugushigikira inzego hamwe n'iterambere rirama. C!CEDEBU rirafise imigambi ririko rirangura ariko kubera ritarima kandi ntiridandaze ryaciye rishiraho imigambi yigenga arondera inyungu : Ijambo , ishirahamwe ryo kuguraranana , Coopérative Ijunja yitiriwe urwaruka iriko ikorera mu bisata c'agahawa , CECODBU zose mu bisata c'ikawa , mu ntara za kera 12 ku 60. Uyu migambi ufise amasezerano n'ikigo ODECA ico naco kigatangira ikiguzi c'imivyaro ku banwanyi ba CACEDEBU. A CECADEBU yitiriwe abakenyezi Femmes en ACtion et Jeunes en Action( FAJA)-Inkingi iriko irakorera mu burimyi bw'umuceri n'ubworozi bw'amafi mu Kirundo.  Inkingi hamwe n'ishiramwe ryicaye Bene Samuragwa. Izi zose zirafise y'umwidondoro muri ADB. Hari n'umugambi wa IRI Magazine utaremerwa imbere y'amategeko. 

Jérémie avuga ko CACEDEBU igifise abanwanyibbake kandi ko iyo migambo yose ikeneye abakozi. Muri iyo migambi arakeneye imitahe ni muri Ijambo. 

Mu kugira ube umunwanyi yemewe mw'ishirahamwe CACEDEBU hariho amafaranga 80.000 fbu hamwe n'10.000 fbu kugirango ube umunwanyi wa Ijambo uronke n'uburengazira bwo gusaba ingurane no kubitsa .



Kira ntara ifise abayiserukira batanu. Muri iyo migambi FAJA ifise icicaro mu ntara ya Kirundo  iyindi yose ifise ivyicaro mu ntara ya Bujumbura. 

Mu bibazo vyabajijwe n'abitavye inama . 

''Umunwanyi ariko aritanga araronka inyungu gusumba uwicaye'', -Jeremie.

Iyo nama yarangijwe n'impanuro abiyitavye nahawe n'umunyamabanga w'iryo shirahamwe Hon. Mbonimpa Georgine avuka yatowe mu Ruyigiaho yasavye abagize ishiramwe n'abashaka kiryinjira kujahamwe mu gokomeza imigambi y'iterambere muri ya mbonakazoza y'Uburundi bwifashe mu 2040, Uburundi buteye imbere mu 20260.

Friday, January 2, 2026

Umugambwe AND-Intadohoka ugiye gukora iki

Umugambwe AND-Intadohoka  ugiye gukora iki

Bujumbura, igenekerezo rya 2 Nzero, 2026 ‘’Kuvuga ko abarundi banezerewe, bafungura bagahaga kandi rudasiba kubuzurirako babona iduzwa ry’ibiciro ku masoko biba ku munsi ku munsi, mu gihe amikoro agenda agabanuka ku rugero ruteye ubwoba, ni ukutamenya ubuzima babayemwo’’, aya ni amwe mu majambo ashikiriozwa na Kobako Gaspard umwe mu bahoze mu bagwanyi akaba anarongoye Umugambwe AND –Intadohoka. Ivyo abivuga mw’ijambo yashikirije abanwanyi b’umugambwe n’abarundi.

Ijambo ry’Indongozi y’Umugambwe ryo kwipfuriza Abasangairarugendo : Abarigumije, Abatabazi, incuti z’umugambwe Urunani rw’Igihugu ruharanira Demokarasi AND-Intadohoka, Abarundi n’Abatuye mu Burundi, umwaka mushasha w’i 2025.

Basangirarugendo mwese,

Ncuti n’abakunzi b’Umugambwe AND-Intadohoka,

Barundi, Barundikazi 

 

1. Buca duhimbaza umwaka mushasha w’i 2025, twongera dusezera umwaka w’i 2024. 

Imbere ya vyose nagomba kubanza kubaramutsa mvuga nti : tugire amahoro, demokarasi n’Iterambere, kandi tubitsimbataze. Twagomba dufate kano kanya tuwubipfurize twongere tugaruke muri make ku vyaranze umwaka uheze w’i 2024. Muti none uyu nawo waranzwe n’iki ? Reka dusubize amaso gatoyinyuma, mu mwaka w’i 2023. Mu mpera zawo, niho Urunani rw’igihugu ruharanira Demokarasi wemerwa n’amategeko agenga imigambwe n’Ubushikiranganji bw’Intwaro yo hagati mu gihugu, Umutekano n’Iterambere rusangi. Aho hari kw’itariki 26 Kigarama 2023, aho itegeko ryemera AND-Intadohoka gukora ku Mugaragaro ryaterwa ko igikumu. 

 

Bukeye bwaho, kwigenekerezo rya 27/12/2023, Radiyo na Tereviziyo nkuru y’Igihugu vyaciye bidutumako gushikiriza imigambi n’ivyipfuzo vy’umugambwe, n’igishasha uzanye i ruhande y’imigambwe yari isanzwe yemewe mu gihugu. Abasangirarugendo barabikurikiranye co kimwe n’abandi Barundi eka n’amakungu. Ibinyamakuru n’ayandi maradiyo, yaba ayasamiranira mu gihugu c’Uburundi yaba ayasamiranira mu makungu, nti vyatanzwe. Turashima ko vyashimishije abatari bake, bikagaragazwa n’uko bitahengeshanije kudutumako ngo dutange intererano, igihe cose bikenewe, gushika kuri rino zuba. Navyo turavyipfurije umwaka mwiza, bize bibandanye ubwo bwira no gusangiza amakuru meza y’ukuri bose, cane cane muri kino gihe twimirije amatora, bisunze akarangamutima kabo n’amategeko. 

 

Ubuserukizi bw’Igihugu cahoze kitujejwe, Ingoma y’Ububiligi, bwaradutumyeko kugira dutange umuco ku catumye tugira umugambwe, inkomoko n’ico tuzi kuri iki nakiriya. Bwari bwabivanye ku vyiyumviro twatanze mu kinyamakuru IWACU, nk’uko bwabitumenyesheje. Twarabwishuye, buratubwira ko bushimye inyishu tubuhaye.

 

Basangirarugendo mwese,

Ncuti n’abakunzi b’Umugambwe AND-Intadohoka,

Barundi, Barundikazi

 

2. Mu bijanye na poritike, umwaka w’i 2024 waranzwe no gusaba kwinjira muri ryahuriro ry’imigambwe (FDP), mu ntumbero yo kuja gusangira ijambo n’ivyiyumviro n’iyindi migambwe, rifise icivugo kivuga kiti : « Ibigiye Inama bigira Imana ».  Tumaze kwemererwa twaririterereyemwo umuganda wo kuryubaka. Tumaze tukaba tumaze guterera ivyiyumviro n’impanuro bitari bike.  Udatevye, Umugambwe w’Igihugu uharanira Demokarasi, waciye uja ku kivi :

2.1. Waratunganije inzego n’ibisata bitandukanye biwubatse, urugurura ingoro zawo ku rwego rw’igihugu, ku rwego rw’intara no ku rwego rwa komine. Twipfuza, kandi tuzokora uko bishobotse kwose, kugira umwaka buca duhimbaza imirwa yose mikuru y’igihugu n’intara bigize igihugu cose izoba ifise ingoro zo gutunganirizamwo ama nama, iyigisho n’ibdindi bikorwa vyo guteza imbere umugambwe AND-Intadohoka.

 

2.2. Uhejeje kwugurura ingoro yawo ku murwa mukuru w’ubutunzi Bujumbura, hari kw’igenekerezo rya 18 Ruhuhuma 2024, uwo munsi nyene waciye utera iyindi ntambwe, ushika mu ntara ya kera ya Bubanza, ariyo ya Bujumbura, imwe muzo tuzokwitozamwo, kuremeshamwo inama ya mbere. Nayo yakoranije abantu ku rugero rushimishije, maze itanga icizere ko umugambwe ugiye gushinga imizi no kurandagata mu gihugu cose.

 

3. Kw’igenekerezo rya 04/06/2024, umugambwe AND-Intadohoka waremesheje ikiganiro ku banditsi n’abamenyeshamakuru, uributsa inkomoko n’imigambi ufitiye igihugu mu nkingi zawo zine (4) : muri poritike, mu vy’ubutunzi, mu vy’imibano no mu vy’ubutungane. Wari uramutse wigina umunsi wahabwa uruhusha rwo kuwu shinga ngo ubone kwemererwa.

 

Waritavye ubutumire butandukanye : ku rwego rw’Igihugu, urw’ubushikiranganji, muri rya huriro ry’imigambwe FDP, tutibagiye ibiganiro vy’amashrahamwe asanzwe afashanya n’Uburundi, ku bijanya no gufata mu mugongo no guherekeza aba nye poritike mu nzira y’amatora yimirije kw’igenekerezo rya 05/06/2025. Muri ayo ma nama yose warashikirije warashikirije aho uhagaze wongera utanga impanuro.

 

4. Mu vy’ubutunzi, warashimikiye ku bisata bitatu bitegerezwa gutezwa imbere, kugira Uburundi buve mu kaga bwongere bwogorore bere intambwe yo kuja mu nzira y’iterambere. Navyo ni Amasoko ntanganguvu, ubutare n’agataka hamwe hamwe n’uburimyi n’ubworozi. Ivyo vyose bidashigikiwe bimwe vy’akarorero n’ubutegetsi, ni karahara mu ruganda ntibacura.

Ikitavuzwe co n’ugusaisira indava igiturire, camunze kikamugaza igihugu kandi vyabanye ndanse mu ku kirwanya, aho gufata ingingo ziboneka, hama ugusemerera vyo nyene.

 

Muri ico kiganiro twavuze aho hejuru eka no mu bindi biganiiro, twaramenyesheje aho duhagaze kw’ibura ry’igitoro, haraheze imyaka. Kiduza ibiciro vy’ivya nkenerwa vyose : ibifungurwa, ukwiyunguruza. Mu vya nkenerwa vya minsi yose, harimwo isukari ya SOSUMO, ibinyobwa vya BRARUDI, bizimvye kandi biduzwa ibiciro uko ababicuruza abavyishakiye, ata camira. Vyaba naho bigakorwa kuri bamwe bamwe, kandi bigakena biriho. Ibibazo bihanze igihugu mu vy’ubutunzi bitegerezwa gotorerwa umuti ata kwivyiringira, atakwigira sindabibazwa, canke gukingira ikibaba abasuma n’abambuzi be n’ukwerekana inguvu n’ubushobozi buke bwo kubirwanya. 

 

Kuvuga ko Abarundi banezerewe, bafungura bagahaga kandi rudasiba kubuzurirako babona iduzwa ry’ibiciro ku masoko biba ku munsi ku munsi, mu gihe amikoro agenda agabanuka ku rugero ruteye ubwoba, ni ukutamenya ubuzima babayemwo.  Nivyo koko hari abahimvye baririmba abandi barira. Ni bamwe twirirwa twumva bagipfukamye mu nda mu kwigarurira amatungo yose y’igihugu, birigwa baraterura ibigega vya Reta, bakabiraramangana, kanatsinda ikigega conza uwacuriye.

 

AND-Intadohoka, izokora uko ishoboye, ngo ivyo vyose bisubire mu buryo, ukoranye n’abahinga, urwanije ka mwana wa mama, ba kaboko, ukudahana no gushira ho ababishoboye mu nzego n’ibibanza muri ivyo bisata, utabanje kuraba ko ari abanywanyi bawo, harimwo n’abajegajega. 

 

Muri ico gisata c’ubutunzi vyongeye AND-Intadohoka urafise intumbero y’ingene igihugu cotunganywa kugira kive mu bukene bucugarije, bwokora amakara bugata. Ubutunzi bwarasubiye inyuma bimwe biteye ubwoba, aho gisigaye giharurwa mu bihugu vya nyuma kw’isi nzima, no ku mugabane wa Afrika. Kiri ku rugero rw’i 162 mu bihugu 180 bigize isi. Ku bwacu, turafise n’impungenge ko gishobora guhomba burundu, kikagenda akagirire nk’uko twumva vyagenze ahandi nko mu gihugu ca Hayiti.

 

Ibura ry’amafranga y’agaciro, ukwizibirirako nka nyamugegena, ukutabona iyo dutera tuja, vyarazanye umwiheburo mu benegihugu, eka no mu vy’imibano. Ibura ry’imiti, ukutashobora canke ukurungika abana mu mashure bigoranye, biri mu bihanze Uburundi. Nti dusigane inkore ku maso.

 

Basangirarugendo mwese,

Ncuti n’abakunzi b’Umugambwe AND-Intadohoka,

Barundi, Barundikazi

 

Umugambwe Urunani rw’igihugu ruharanira Demokarasi, AND-Intadohoka buca witaba amatora. Amajwi uzoronka, uko angana kwose uzoyavyaza umusaruro, muze ubere akarorero Abarundi akarorero, imvugo yayo ijane n’ingiro. Nti wipfuza gukoresha imvugo y’uruhendo, guhuma amaso Uburundi n’amakungu canke urugoto, ngo hari imbonakazoza iyi canke iyindi, mu gihe igihugu ubutungane, kikarangwamwo igiturire n’ukudahana, tubivuge tubisubire. Ivyo navyo birazingamika igihugu, narirya twumva imvugo zisa n’iz’agahemo ko Abarundi banezerewe, ata nzara bafise, kandi barara nti buca, kubera iduzwa ry’ibiciro ari ku ndwi ku ndwi. Mu nda harara inzara bugaca hakazinduka inzigo. Amikoro ni make ku bene gihugu, cane cane n’uwudafise mu nsi y’urugo, nk’umukozi wa reta adafise icepfo ca ruguru, ikitavuzwe coco ni bamwe bakukururwa ku nguvu ubutarariye, bandi bagasabwa kwishura ayp bakoreye, ngo bararengeje ko igihe kandi batigeze bamimenyeshwa. Ivyo bikaza gusongera isibe, no guhuhura ivyahuha.

 

AND-Intadohoka waraye uhimbaje umwaka wa mbere wemewe n’amategeko. Hari kuwa 26/12/2023, inyuma y’umunsi mukuru hibukwa ivuka rya Yezu Kristu. Bikaba vyahuriranye n’iminsi itatu umaze gutanga intonde zo kuja kwitoza ku rwego rw’Inama Nshingamateka. Kubera atawuvuka rimwe ngo yuzure ingovyi, kandu umuhini mushasha utera amabavu, AND-Intadohoka waratanze intonde zibiri kuri zitanu zari zitezwe mu gihugu cose. Warakuye icigwa kandi ugiye gukorerako mu matora azokurikira. Ni intambwe ishimishije, wigereranije n’imigambwe yari isanzwe ikorera mu gihugu. Tugiye guhiganwa tudahezanyayo. Nico cipfuzo cacu.

 

Buca umenyekanisha inzira irashe yo kuva muri kano kaga, mu kumenyekanisha imigabo n’imigambi ufitiye Uburundi n’Abarundi, cane cane mu gucukura ubutare no ku buhingura, bugashorwa buhinguwe, mu gushinga mahinguriro azohingura ivy’imburwa vyaba ivy ‘ibiva mw’isi ndimwa canke mu masaamaki, azoteza imbere abayakoramwo, mu gutanga akazi, no guteza imbere uburimyi n’ubworozi kijambere, abarundi baronke ivyo apfungura n’umusesekara bashora hanze.

 

Basangirarugendo mwese,

Ncuti n’abakunzi b’Umugambwe AND-Intadohoka,

Barundi, Barundikazi

 

Mu vy’imibano, tuzoteza imbere ibigwati, kugira abantu bige kubana neza, baronke ivya nkenerwa muri rusangi, ku rugero rumwe, amavuriro, amazi n’amasoko hamwekandi hafi, batanje gutama.

 

Turarajwe ishinga n’igisata c’indero. Yaragiye iratituka ku rugero ruteye ubwoba kuva ku gisata c’intango gushika muri Kaminuza, aho abigisha bayo bahereye hanze mu bindi bihugu, aho bazi akamaro kabo nk’uko bimenyeshwa n’’abayirongoye, aho banamenyesha ko ishobora kwugara. Abarundi barayamaze bati: “izija guhona zihera mu ruhongore”. Twibaza ko indero ni yagenda akagirire aryo nzira irashe yo kugira wa mu koloni tunegura azocamwo, akaza kwidagadura kuko ata mpumyi irongora iyindi. Bazoca badushwaramwo, atacamira, ata nuwabiciye ikanda. 

Kwemera idinganizo z’inyigisho zitagira akanovera, ngo wemerewe amafranga, nayo nyene ntuyakoreshe ico yagenewe, akananyuruzwa, niyo ntango yo kubura Burundi bw’ejo. Nti nezerejo ko abaregwa basigaye baronka munsi y’ibice 50%, bakunguruzwa. Wiga ku busa, ukunguruzwa ku busa ukavamwo ubusa, nk’uko hari umukurambere yabivuze.

 

Mu gisata kijanye n’ubutungane kandi AND-intadohoka izorwanya bimwe biboneka ukudahana, kuko vyorora imisega, igiturire kidasba kwwyamirizwa n’ubutegetsi mugabo nti hagire igihinduka. Twarinjiranywe, arico gituma dutegerezwa gufata yompi no kurya imitima amenyo, ngo igihugu cacu nti kitujane akagirire, mu kurondera imizi yaco tukayirandura.

 

Mu bijanye n’imigenderanire y’Uburundi n’ayandi makungu, umugambwe AND-urashigikiye iyugururwa ry’imbibe zi’igihugu, zaba izo hasi canke mu kirere. Nti bwokwugarizwa n’ubukene ngo bwongere bwizibirireko nk’akanyamugegena, mu gihe isi itera iba nk’umuhana umwe, cane cane mu ba banyi dusangiye akarere. N’abariko bararwana, nti barazibirana burundu, kira noneho umwansi nti yobura aho amenera, arico kimuraje ishinga. Igikuru ni ukgucungera umutekano wo ku mbibe. N’ugushira ku munzane ivyo abenegihugu b’abazimyamuriro bahomba n’ivyo bunguka.

 

Basangirarugendo mwese,

Ncuti n’abakunzi b’Umugambwe AND-Intadohoka,

Barundi, Barundikazi

 

Ni kuri izo mpanuro turangirije ko, twipfuriza Abarundi, cane cane mwebwe Abasangirarugendo umwaka mwiza w’i 2025, tuze tuwuronke mwo intsinzi mu matora yo kuwa 05 Ruheshi, maze Uburundi bwogorore.