'''' '' '#" #Burundi : Ce lundi vers 9h du matin, le Président a visité par surprise le Ministère des Finances ''.

Gako News

BURUNDIAN DAILY NEWS

Breaking

Monday, January 5, 2026

January 05, 2026

Trump compterait enlever aussi Delcy Rodriguez

Trump compterait enlever aussi Delcy Rodriguez 

Bujumbura , le 5 Janvier 2026 Sous ma direction, les forces armées ont mené une opération militaire extraordinaire dans la capitale du Venezuela...C'était l'une des démonstrations les plus impressionnantes, efficaces et puissantes de la puissance militaire et de la compétence américaines dans l'histoire des États-Unis'', écrit le 45 et 47 ème Président des États Unis Donald Trump sur le compte X du gouvernement fédéral. 


Jugée comme ventardisme par certains internautes, la phrase sera sujette de réactions de plus d'une puissance à commencer par la Russie jusqu'à ce lundi où le Président Nicolas Madurou seront traduits devant la justice américaine avec 4 chef d'accusation dont la détention des armes de guerres.

Dans son histoire le Venezuela ne menace personne, mais il est ciblé depuis des décennies par l’''impérialisme occidental''. La vérité, c’est que ce pays et son peuple paient le prix de leur souveraineté, et que comprendre cette histoire est essentiel pour éveiller notre conscience collective, commenté un internaute l'événement qui s'est illustré comme une première : Enlever un couple présidentiel en un seul coup et se déclarer président d'un peuple qui vient d'être victime d'une agression.

Le système judiciaire vénézuélien appuyé par larme installe le Vice Président au poste de Président ad intérim , Delcy Rodriguez. Celle-ci, a la télévision nationale déclaré : 

- Il n'y a qu'un seul président du pays, et c'est Maduro.

-Le grand peuple du Venezuela a résisté à toutes les agressions, et nous continuerons à le faire.

- Nous sommes prêts à relever tous les défis

Nous sommes prêts à défendre le Venezuela de toutes nos forces.

- Le Venezuela ne sera pas une colonie de aucun pays.

-Nous demandons la libération du Président Maduro et de sa femme

Avec de telles déclarations, plus d'uns se demandent si Delcy Rodriguez va combattre les États Unis alors qu'elle se montrait favorable à la collaboration avec Trump. Que fera le Président Trump pour dissuader la résistance vénézuélienne.. Trump procédera encore à une opération pour enlever Delcy Rodriguez ?. Est-ce le Vénézuela sera dirigé par deux Présidents ? Sera -t- il une colonie , idée rejetée par Delcy? Sera -t- un protectorat. Des voix s'élèvent comme un seul homme pour condamner la violation de droit international. Washington persiste et signé. D'ailleurs lance des iltimatum aux pays comme Cuba dont 32 ressortissants ont péri dans l' escalade militaire de ce samedi à Carcas, Iran dont les manifestations ont été violemment réprimés et la Colombie. 

A l'international, l'ONU se réunit aujourd'hui pour tabler sur le cas . Des organisations régionales se reunissent ce lundi. Entre temps, Trump a déclaré que son pays va diriger le Vénézuela jusqu'à la transition mette en place des institutions capables de faire retomber le pays ,capable d'exploiter les milliards de barils de réserves et développer le pays. 


Sunday, January 4, 2026

January 04, 2026

CACEDEBU irateye intambwe

 CACEDEBU irateye intambwe.

Bujumbura, Igenekerezo rya 4 Nzero,2026 Umunwanyi ariko aritanga muri CACEDEBU araronka inyungu gusumba uwicaye'', -Ndihokubwayo Jérémie.


Kuri uyu w'Imana igenekerezo rya 4 Nzero 2026  Ndikubwoyo Jérémie aserukira ishirahamwe Cadre d'accompagnement pour la création d'Emploi et le Développement Économique au Burundi CACEBU-ONG Burundi yararamutse agirisha  inama abanwanyi yakira n'abashasha mu ntara ya Bujumbura .

Inyuma y'umwidondoro w'abari baje mu nama, n'ijambo ry'uwuserukira iryo shirahamwe mu ntara ya Bujumbura Habonimana Jean Luc, uwurirongoye yasiguye ukuntu iryo shirahamwe ryatanguye n'ingorane zaturutse '' kw'ishari rishimikiye kuba umunwanyi w'umugambwe '' . Akarangamutima ni ugushigikira inzego hamwe n'iterambere rirama. C!CEDEBU rirafise imigambi ririko rirangura ariko kubera ritarima kandi ntiridandaze ryaciye rishiraho imigambi yigenga arondera inyungu : Ijambo , ishirahamwe ryo kuguraranana , Coopérative Ijunja yitiriwe urwaruka iriko ikorera mu bisata c'agahawa , CECODBU zose mu bisata c'ikawa , mu ntara za kera 12 ku 60. Uyu migambi ufise amasezerano n'ikigo ODECA ico naco kigatangira ikiguzi c'imivyaro ku banwanyi ba CACEDEBU. A CECADEBU yitiriwe abakenyezi Femmes en ACtion et Jeunes en Action( FAJA)-Inkingi iriko irakorera mu burimyi bw'umuceri n'ubworozi bw'amafi mu Kirundo.  Inkingi hamwe n'ishiramwe ryicaye Bene Samuragwa. Izi zose zirafise y'umwidondoro muri ADB. Hari n'umugambi wa IRI Magazine utaremerwa imbere y'amategeko. 

Jérémie avuga ko CACEDEBU igifise abanwanyibbake kandi ko iyo migambo yose ikeneye abakozi. Muri iyo migambi arakeneye imitahe ni muri Ijambo. 

Mu kugira ube umunwanyi yemewe mw'ishirahamwe CACEDEBU hariho amafaranga 80.000 fbu hamwe n'10.000 fbu kugirango ube umunwanyi wa Ijambo uronke n'uburengazira bwo gusaba ingurane no kubitsa .



Kira ntara ifise abayiserukira batanu. Muri iyo migambi FAJA ifise icicaro mu ntara ya Kirundo  iyindi yose ifise ivyicaro mu ntara ya Bujumbura. 

Mu bibazo vyabajijwe n'abitavye inama . 

''Umunwanyi ariko aritanga araronka inyungu gusumba uwicaye'', -Jeremie.

Iyo nama yarangijwe n'impanuro abiyitavye nahawe n'umunyamabanga w'iryo shirahamwe Hon. Mbonimpa Georgine avuka yatowe mu Ruyigiaho yasavye abagize ishiramwe n'abashaka kiryinjira kujahamwe mu gokomeza imigambi y'iterambere muri ya mbonakazoza y'Uburundi bwifashe mu 2040, Uburundi buteye imbere mu 20260.

Friday, January 2, 2026

January 02, 2026

Umugambwe AND-Intadohoka ugiye gukora iki

Umugambwe AND-Intadohoka  ugiye gukora iki

Bujumbura, igenekerezo rya 2 Nzero, 2026 ‘’Kuvuga ko abarundi banezerewe, bafungura bagahaga kandi rudasiba kubuzurirako babona iduzwa ry’ibiciro ku masoko biba ku munsi ku munsi, mu gihe amikoro agenda agabanuka ku rugero ruteye ubwoba, ni ukutamenya ubuzima babayemwo’’, aya ni amwe mu majambo ashikiriozwa na Kobako Gaspard umwe mu bahoze mu bagwanyi akaba anarongoye Umugambwe AND –Intadohoka. Ivyo abivuga mw’ijambo yashikirije abanwanyi b’umugambwe n’abarundi.

Ijambo ry’Indongozi y’Umugambwe ryo kwipfuriza Abasangairarugendo : Abarigumije, Abatabazi, incuti z’umugambwe Urunani rw’Igihugu ruharanira Demokarasi AND-Intadohoka, Abarundi n’Abatuye mu Burundi, umwaka mushasha w’i 2025.

Basangirarugendo mwese,

Ncuti n’abakunzi b’Umugambwe AND-Intadohoka,

Barundi, Barundikazi 

 

1. Buca duhimbaza umwaka mushasha w’i 2025, twongera dusezera umwaka w’i 2024. 

Imbere ya vyose nagomba kubanza kubaramutsa mvuga nti : tugire amahoro, demokarasi n’Iterambere, kandi tubitsimbataze. Twagomba dufate kano kanya tuwubipfurize twongere tugaruke muri make ku vyaranze umwaka uheze w’i 2024. Muti none uyu nawo waranzwe n’iki ? Reka dusubize amaso gatoyinyuma, mu mwaka w’i 2023. Mu mpera zawo, niho Urunani rw’igihugu ruharanira Demokarasi wemerwa n’amategeko agenga imigambwe n’Ubushikiranganji bw’Intwaro yo hagati mu gihugu, Umutekano n’Iterambere rusangi. Aho hari kw’itariki 26 Kigarama 2023, aho itegeko ryemera AND-Intadohoka gukora ku Mugaragaro ryaterwa ko igikumu. 

 

Bukeye bwaho, kwigenekerezo rya 27/12/2023, Radiyo na Tereviziyo nkuru y’Igihugu vyaciye bidutumako gushikiriza imigambi n’ivyipfuzo vy’umugambwe, n’igishasha uzanye i ruhande y’imigambwe yari isanzwe yemewe mu gihugu. Abasangirarugendo barabikurikiranye co kimwe n’abandi Barundi eka n’amakungu. Ibinyamakuru n’ayandi maradiyo, yaba ayasamiranira mu gihugu c’Uburundi yaba ayasamiranira mu makungu, nti vyatanzwe. Turashima ko vyashimishije abatari bake, bikagaragazwa n’uko bitahengeshanije kudutumako ngo dutange intererano, igihe cose bikenewe, gushika kuri rino zuba. Navyo turavyipfurije umwaka mwiza, bize bibandanye ubwo bwira no gusangiza amakuru meza y’ukuri bose, cane cane muri kino gihe twimirije amatora, bisunze akarangamutima kabo n’amategeko. 

 

Ubuserukizi bw’Igihugu cahoze kitujejwe, Ingoma y’Ububiligi, bwaradutumyeko kugira dutange umuco ku catumye tugira umugambwe, inkomoko n’ico tuzi kuri iki nakiriya. Bwari bwabivanye ku vyiyumviro twatanze mu kinyamakuru IWACU, nk’uko bwabitumenyesheje. Twarabwishuye, buratubwira ko bushimye inyishu tubuhaye.

 

Basangirarugendo mwese,

Ncuti n’abakunzi b’Umugambwe AND-Intadohoka,

Barundi, Barundikazi

 

2. Mu bijanye na poritike, umwaka w’i 2024 waranzwe no gusaba kwinjira muri ryahuriro ry’imigambwe (FDP), mu ntumbero yo kuja gusangira ijambo n’ivyiyumviro n’iyindi migambwe, rifise icivugo kivuga kiti : « Ibigiye Inama bigira Imana ».  Tumaze kwemererwa twaririterereyemwo umuganda wo kuryubaka. Tumaze tukaba tumaze guterera ivyiyumviro n’impanuro bitari bike.  Udatevye, Umugambwe w’Igihugu uharanira Demokarasi, waciye uja ku kivi :

2.1. Waratunganije inzego n’ibisata bitandukanye biwubatse, urugurura ingoro zawo ku rwego rw’igihugu, ku rwego rw’intara no ku rwego rwa komine. Twipfuza, kandi tuzokora uko bishobotse kwose, kugira umwaka buca duhimbaza imirwa yose mikuru y’igihugu n’intara bigize igihugu cose izoba ifise ingoro zo gutunganirizamwo ama nama, iyigisho n’ibdindi bikorwa vyo guteza imbere umugambwe AND-Intadohoka.

 

2.2. Uhejeje kwugurura ingoro yawo ku murwa mukuru w’ubutunzi Bujumbura, hari kw’igenekerezo rya 18 Ruhuhuma 2024, uwo munsi nyene waciye utera iyindi ntambwe, ushika mu ntara ya kera ya Bubanza, ariyo ya Bujumbura, imwe muzo tuzokwitozamwo, kuremeshamwo inama ya mbere. Nayo yakoranije abantu ku rugero rushimishije, maze itanga icizere ko umugambwe ugiye gushinga imizi no kurandagata mu gihugu cose.

 

3. Kw’igenekerezo rya 04/06/2024, umugambwe AND-Intadohoka waremesheje ikiganiro ku banditsi n’abamenyeshamakuru, uributsa inkomoko n’imigambi ufitiye igihugu mu nkingi zawo zine (4) : muri poritike, mu vy’ubutunzi, mu vy’imibano no mu vy’ubutungane. Wari uramutse wigina umunsi wahabwa uruhusha rwo kuwu shinga ngo ubone kwemererwa.

 

Waritavye ubutumire butandukanye : ku rwego rw’Igihugu, urw’ubushikiranganji, muri rya huriro ry’imigambwe FDP, tutibagiye ibiganiro vy’amashrahamwe asanzwe afashanya n’Uburundi, ku bijanya no gufata mu mugongo no guherekeza aba nye poritike mu nzira y’amatora yimirije kw’igenekerezo rya 05/06/2025. Muri ayo ma nama yose warashikirije warashikirije aho uhagaze wongera utanga impanuro.

 

4. Mu vy’ubutunzi, warashimikiye ku bisata bitatu bitegerezwa gutezwa imbere, kugira Uburundi buve mu kaga bwongere bwogorore bere intambwe yo kuja mu nzira y’iterambere. Navyo ni Amasoko ntanganguvu, ubutare n’agataka hamwe hamwe n’uburimyi n’ubworozi. Ivyo vyose bidashigikiwe bimwe vy’akarorero n’ubutegetsi, ni karahara mu ruganda ntibacura.

Ikitavuzwe co n’ugusaisira indava igiturire, camunze kikamugaza igihugu kandi vyabanye ndanse mu ku kirwanya, aho gufata ingingo ziboneka, hama ugusemerera vyo nyene.

 

Muri ico kiganiro twavuze aho hejuru eka no mu bindi biganiiro, twaramenyesheje aho duhagaze kw’ibura ry’igitoro, haraheze imyaka. Kiduza ibiciro vy’ivya nkenerwa vyose : ibifungurwa, ukwiyunguruza. Mu vya nkenerwa vya minsi yose, harimwo isukari ya SOSUMO, ibinyobwa vya BRARUDI, bizimvye kandi biduzwa ibiciro uko ababicuruza abavyishakiye, ata camira. Vyaba naho bigakorwa kuri bamwe bamwe, kandi bigakena biriho. Ibibazo bihanze igihugu mu vy’ubutunzi bitegerezwa gotorerwa umuti ata kwivyiringira, atakwigira sindabibazwa, canke gukingira ikibaba abasuma n’abambuzi be n’ukwerekana inguvu n’ubushobozi buke bwo kubirwanya. 

 

Kuvuga ko Abarundi banezerewe, bafungura bagahaga kandi rudasiba kubuzurirako babona iduzwa ry’ibiciro ku masoko biba ku munsi ku munsi, mu gihe amikoro agenda agabanuka ku rugero ruteye ubwoba, ni ukutamenya ubuzima babayemwo.  Nivyo koko hari abahimvye baririmba abandi barira. Ni bamwe twirirwa twumva bagipfukamye mu nda mu kwigarurira amatungo yose y’igihugu, birigwa baraterura ibigega vya Reta, bakabiraramangana, kanatsinda ikigega conza uwacuriye.

 

AND-Intadohoka, izokora uko ishoboye, ngo ivyo vyose bisubire mu buryo, ukoranye n’abahinga, urwanije ka mwana wa mama, ba kaboko, ukudahana no gushira ho ababishoboye mu nzego n’ibibanza muri ivyo bisata, utabanje kuraba ko ari abanywanyi bawo, harimwo n’abajegajega. 

 

Muri ico gisata c’ubutunzi vyongeye AND-Intadohoka urafise intumbero y’ingene igihugu cotunganywa kugira kive mu bukene bucugarije, bwokora amakara bugata. Ubutunzi bwarasubiye inyuma bimwe biteye ubwoba, aho gisigaye giharurwa mu bihugu vya nyuma kw’isi nzima, no ku mugabane wa Afrika. Kiri ku rugero rw’i 162 mu bihugu 180 bigize isi. Ku bwacu, turafise n’impungenge ko gishobora guhomba burundu, kikagenda akagirire nk’uko twumva vyagenze ahandi nko mu gihugu ca Hayiti.

 

Ibura ry’amafranga y’agaciro, ukwizibirirako nka nyamugegena, ukutabona iyo dutera tuja, vyarazanye umwiheburo mu benegihugu, eka no mu vy’imibano. Ibura ry’imiti, ukutashobora canke ukurungika abana mu mashure bigoranye, biri mu bihanze Uburundi. Nti dusigane inkore ku maso.

 

Basangirarugendo mwese,

Ncuti n’abakunzi b’Umugambwe AND-Intadohoka,

Barundi, Barundikazi

 

Umugambwe Urunani rw’igihugu ruharanira Demokarasi, AND-Intadohoka buca witaba amatora. Amajwi uzoronka, uko angana kwose uzoyavyaza umusaruro, muze ubere akarorero Abarundi akarorero, imvugo yayo ijane n’ingiro. Nti wipfuza gukoresha imvugo y’uruhendo, guhuma amaso Uburundi n’amakungu canke urugoto, ngo hari imbonakazoza iyi canke iyindi, mu gihe igihugu ubutungane, kikarangwamwo igiturire n’ukudahana, tubivuge tubisubire. Ivyo navyo birazingamika igihugu, narirya twumva imvugo zisa n’iz’agahemo ko Abarundi banezerewe, ata nzara bafise, kandi barara nti buca, kubera iduzwa ry’ibiciro ari ku ndwi ku ndwi. Mu nda harara inzara bugaca hakazinduka inzigo. Amikoro ni make ku bene gihugu, cane cane n’uwudafise mu nsi y’urugo, nk’umukozi wa reta adafise icepfo ca ruguru, ikitavuzwe coco ni bamwe bakukururwa ku nguvu ubutarariye, bandi bagasabwa kwishura ayp bakoreye, ngo bararengeje ko igihe kandi batigeze bamimenyeshwa. Ivyo bikaza gusongera isibe, no guhuhura ivyahuha.

 

AND-Intadohoka waraye uhimbaje umwaka wa mbere wemewe n’amategeko. Hari kuwa 26/12/2023, inyuma y’umunsi mukuru hibukwa ivuka rya Yezu Kristu. Bikaba vyahuriranye n’iminsi itatu umaze gutanga intonde zo kuja kwitoza ku rwego rw’Inama Nshingamateka. Kubera atawuvuka rimwe ngo yuzure ingovyi, kandu umuhini mushasha utera amabavu, AND-Intadohoka waratanze intonde zibiri kuri zitanu zari zitezwe mu gihugu cose. Warakuye icigwa kandi ugiye gukorerako mu matora azokurikira. Ni intambwe ishimishije, wigereranije n’imigambwe yari isanzwe ikorera mu gihugu. Tugiye guhiganwa tudahezanyayo. Nico cipfuzo cacu.

 

Buca umenyekanisha inzira irashe yo kuva muri kano kaga, mu kumenyekanisha imigabo n’imigambi ufitiye Uburundi n’Abarundi, cane cane mu gucukura ubutare no ku buhingura, bugashorwa buhinguwe, mu gushinga mahinguriro azohingura ivy’imburwa vyaba ivy ‘ibiva mw’isi ndimwa canke mu masaamaki, azoteza imbere abayakoramwo, mu gutanga akazi, no guteza imbere uburimyi n’ubworozi kijambere, abarundi baronke ivyo apfungura n’umusesekara bashora hanze.

 

Basangirarugendo mwese,

Ncuti n’abakunzi b’Umugambwe AND-Intadohoka,

Barundi, Barundikazi

 

Mu vy’imibano, tuzoteza imbere ibigwati, kugira abantu bige kubana neza, baronke ivya nkenerwa muri rusangi, ku rugero rumwe, amavuriro, amazi n’amasoko hamwekandi hafi, batanje gutama.

 

Turarajwe ishinga n’igisata c’indero. Yaragiye iratituka ku rugero ruteye ubwoba kuva ku gisata c’intango gushika muri Kaminuza, aho abigisha bayo bahereye hanze mu bindi bihugu, aho bazi akamaro kabo nk’uko bimenyeshwa n’’abayirongoye, aho banamenyesha ko ishobora kwugara. Abarundi barayamaze bati: “izija guhona zihera mu ruhongore”. Twibaza ko indero ni yagenda akagirire aryo nzira irashe yo kugira wa mu koloni tunegura azocamwo, akaza kwidagadura kuko ata mpumyi irongora iyindi. Bazoca badushwaramwo, atacamira, ata nuwabiciye ikanda. 

Kwemera idinganizo z’inyigisho zitagira akanovera, ngo wemerewe amafranga, nayo nyene ntuyakoreshe ico yagenewe, akananyuruzwa, niyo ntango yo kubura Burundi bw’ejo. Nti nezerejo ko abaregwa basigaye baronka munsi y’ibice 50%, bakunguruzwa. Wiga ku busa, ukunguruzwa ku busa ukavamwo ubusa, nk’uko hari umukurambere yabivuze.

 

Mu gisata kijanye n’ubutungane kandi AND-intadohoka izorwanya bimwe biboneka ukudahana, kuko vyorora imisega, igiturire kidasba kwwyamirizwa n’ubutegetsi mugabo nti hagire igihinduka. Twarinjiranywe, arico gituma dutegerezwa gufata yompi no kurya imitima amenyo, ngo igihugu cacu nti kitujane akagirire, mu kurondera imizi yaco tukayirandura.

 

Mu bijanye n’imigenderanire y’Uburundi n’ayandi makungu, umugambwe AND-urashigikiye iyugururwa ry’imbibe zi’igihugu, zaba izo hasi canke mu kirere. Nti bwokwugarizwa n’ubukene ngo bwongere bwizibirireko nk’akanyamugegena, mu gihe isi itera iba nk’umuhana umwe, cane cane mu ba banyi dusangiye akarere. N’abariko bararwana, nti barazibirana burundu, kira noneho umwansi nti yobura aho amenera, arico kimuraje ishinga. Igikuru ni ukgucungera umutekano wo ku mbibe. N’ugushira ku munzane ivyo abenegihugu b’abazimyamuriro bahomba n’ivyo bunguka.

 

Basangirarugendo mwese,

Ncuti n’abakunzi b’Umugambwe AND-Intadohoka,

Barundi, Barundikazi

 

Ni kuri izo mpanuro turangirije ko, twipfuriza Abarundi, cane cane mwebwe Abasangirarugendo umwaka mwiza w’i 2025, tuze tuwuronke mwo intsinzi mu matora yo kuwa 05 Ruheshi, maze Uburundi bwogorore.


January 02, 2026

Temps ou calendier

 Temps ou calendier 

 Demain c’est vendredi, le deuxième jour de l’an 2026 parce que nous sommes le premier jour de cette nouvel an, bien de gens vont se précipiter vers leurs organisations demander des calendriers. Mais qu’est-ce qu’un calendrier, pourquoi un calendrier dans sa maison ?

 

Du latin calendarium, le terme calendrier signifie « livre de compte », désigne un document contenant une longue liste d’informations : des jours, des semaines, des mois d’une année donnée.

 

Au fait, Il s’agit d’un système de division du temps pour faciliter le repérage des dates. L’année est en effet subdivisée en mois, puis le mois en semaines, et la semaine en jours. En général, le calendrier est sous forme de tableau. Et le temps.

Le temps fait partie des mots faciles à définir jusqu’à la minute qu’on nous demander de les définir : l’amour, satan, le vent. Le temps en est l’un des plus gênants.

 

Avant que je n’en dise mots comme définition, car définir ce n’est pas donner une définition si non on risque de définir une finition qui est une saisie ontologique d’un res, chose dans sa choséité. Comprenons que le temps se divise en deux catégories : le temps décrit par les horloges et le temps de la conscience. Ainsi, Charles qui attend Charlotte, dix de retard deviennent une heure, temps de la conscience et Mathieu qui dispense son cours de Mathématique, il va disposer après 45 minutes.

Pour la science en quoi je peux ou ne pas croire le temps est une mesure de l’évolution des phénomènes. C’est un milieu infini dans lequel se successives les évènements. Des penseurs diront que le temps Le temps est une dimension de notre réalité, celle qui se manifeste dans le changement, dans le fait que toutes les choses ne cessent de devenir autres que ce qu'elles étaient. Quand on veut penser le temps, on pense ainsi aux choses qui changent, à celles qui vieillissent et meurent. Aristote dira que le temps est le nombre du mouvement selon l’avant et l’après

 

L’ensemble des pays du monde  utilise un calendrier universel, conçu pour harmoniser la mesure du temps dans le monde. Ce calendrier, mis au point par l'astronome Luigi Lilio, afin de reformer le calendrier julien, fut promulgué par le Pape Grégoire XIII, en 1582. C’est ainsi que notre calendrier s’appelle « Calendrier grégorien ».

Il y a 404 ans jour pour le calandrien romain etait etabli. Depuis le 1er janvier 1622, dans tous les pays catholiques, sur décision du Saint-Siège, l'année calendaire commence le 1er janvier et non plus le 25 mars. Le roi de France l'avait déjà par l'édit de Roussillon en 1564

Le calendrier permet d’indiquer la date c'est-à-dire, le jour, le mois et l’année se rapportant à un événement précis, passé ou à venir. Le calendrier personnalisé qui sert d’outil de base pour l’élaboration d’un emploi du temps, pour les écoliers et les étudiants, est incontournable pour la détermination des dates prévues, dans la réalisation des différentes phases d’un projet ou d’un programme, en milieux professionnels.

 

Bien que le calendrier grégorien soit le calendrier officiel, certains calendriers anciens comme le calendrier chinois et le calendrier hégirien sont toujours utilisés au quotidien.


Thursday, January 1, 2026

January 01, 2026

The UN SG called on leaders to get serious

The UN SG called on leaders to get serious 

Bujumbura, 1st January 2026, Gako News, Blog With the chaos, wars whose   military spending soared 2.7 trillion dollars, growing by almost 10%, the UN SG calls call on leaders to get serious .

Assordint to the UN SG Antonio Guterres the world stands at a crossroads due to haos, division, violence, climate breakdown and systemic violations of international law.

He asked himslfe if the  leaders are  listening and  are they ready to act.

As we turn the page on a turbulent year, one fact speaks louder than words: Global military spending has soared to 2.7 trillion dollars, growing by almost 10%.That is thirteen times more than all development aid, equivalent to the entire Gross Domestic Product of Africa, said Antonio in his speech.


Guterres reminded that a safer world begins by investing more in fighting poverty and less in fighting wars and peace must prevail. He went on saying that it’s clear the world has the resources to lift lives, heal the planet, and secure a future of peace and justice.


In 2026, I call on leaders everywhere: Get serious. Choose people and planet over pain.  And I urge everyone who hears this message: Play your part. Our future depends on our collective courage to act. This new year, let’s rise together: For justice. For humanity. For peace, has concluded the UN SG Antonio Guterres.

 


January 01, 2026

La ruse de FOMI

La ruse de  FOMI 

Bujumbura, le 1er Janvier 2026, Gako News, Blog Quand l'indiscipline budgétaire, les comptes publics opaques et les dossiers de corruption camouflées dernière des subventions ou marchés publics sont mis à nus par son partenaire , ruse et manipulation deviennent des armes de dissuasion. FOMI vente ses excellentes relations avec le Gouvernement du Burundi nonobstant évoque un '' agresseur '.au sein de l'équipe gouvernementale..

Il y a  16 ans , certains citoyens ont commencé a s'interroger sur les vrais patrons de la FOMI. Sa la carte de baptême se laisse voir sur sa carte de voeux du nouvel an,2026. 

Tout part du miracle ziranotse . 

Le surnom de ziranotse est donné à l'ancien employé puis fournisseur   de la  Société Sucrière de Moso,SOSUMO, Adrien Ntigacika  PDG de l'ITRACOM Holding Ltd et Fondateur de FOMI. D'origine de la province Burunga, commune Rutana, il se fait bien de connaissances avec les dirigeants du pays principalement ceux venus du maquis. Il construit le siège de l'Eglise FECABU en face de l'Office du Thé du Burundi, une église qu'il quitta pour des raisons personnelles et fut accueilli par l'Eglise Pentecôte de Ntahangwa de Bujumbura. Il devient '' visionnaire ''au sein des entreprises car '' entrepreneur béni ' selon certains spiritualistes qui, jusqu'à à ce 1er janvier 2026 , bénéficient des avantages dans toutes ses entreprises. 

Il aurait eu l'aval du Gouvernement Nkurunziza pour gagner un crédit auprès de la Banque Mondiale et s'est fait entouré des actionnaires difficilement identifiables comme toute multinationale visant la macroéconomie. Ces derniers lui confèrent un respect sans égal, une faveur parmi les entrepreneurs burundais. 

Vite le Dangote du Burundi passe à la vitesse supérieure. Il est qualifié par le feu Présent Pierre Nkurunziza d'entrepreneur hors du commun lors de l'inauguration officielle de l'industrie Fertilisants Organo- Minéraux (FOMI) mardi  le 17 septembre 2019 en zone Maramvya, siège social . Son extension sera inaugurée le 15 septembre 2020 par le Président Evariste Ndayishimiye et sa production est passée de 200 à 600 tonnes de fertilisants par jour sous la direction d'un jeune Administrateur Directeur Général, un licencié Agrégé en Anglais, lauréat de l'université du Burundi, IPA V, Ntirampeba Simon frère de sang des trois gros poissons de FOMI et ses agences en Tanzanie et en Ouganda.

FOMI a été trois certifiée : primo en ISO 9001 et concerne l’organisation et la satisfaction des clients, secondo ISO 14000 et concerne la protection de l’environnement et tertio en ISO 45000 en rapport la protection des collaborateurs. Elle est à l'échelle internationale. En témoigne le Premier Ministre Ougandais, Robinhah Nabbangi loue le contrat liant son pays à l'ITRACOM qui '' fournira 250.000 tonnes d'engrais, soit 71,43% de sa production ''( Akeza Net) et permettra à l'Ouganda d'économiser 300 millions de dollars.

En juin 2025, le journal en ligne mieux éclairé dans les sphères de l'Etat lui jette des encensoirs : Au Burundi, ITRACOM surclasse de loin toute concurrence nationale. Ni par la taille, ni par la capacité d’investissement, ni par la vision continentale, aucun autre groupe n’égale aujourd’hui l’envergure d’Adrien Ntigacika. Il incarne une voie nouvelle pour l’élite économique burundaise : structurée, productive, respectée à l’international.

A Dodoma, la capitale politique de la République Unie de Tanzanie, le 18 Juin 2025 lors des cérémonies de l'inauguration de la filiale d'ITRACOM,  le Président Evariste Ndayishimiye confiera à son Homologue Samia Suluhu Hassan que cette fois là Ntigacika Adrien ne revenait pas comme ,jadis,  un réfugié mais un entrepreneur qui lie la diplomatie et la coopération entre le Burundi et la Tanzanie.

C'est le Président Evariste Ndayishimiye qui avait inauguré la construction d'une autre société de production de fertilisants le 19 Octobre 2023 sur la colline Jenda , Matata en commune Bugendana de la Province Gitega .

Deux commentateurs à retenir: 

- '' Mu zabukuru, bizotugora gutandukanya ivya Reta n'ivyo abikorera utwabo''. Les coulisses retiendront que la société est une propriété privée du Chef de l'Etat sans preuves à l'appui. C'est ici où serait  l'origine des stratégies concurrentielles entre FOMI et son deux dont les activités étaient prévues en janvier 2024. 

- Un internaute burundais fait son commentaire sur l'article d'Akeza Net : Désinvestissement local et expansion externe . Est-cela motivé quelque fois par  instabilité économique dans notre pays ? -Par pression fiscale élevée ou imprévisible?? Ou Corruption ou mauvaise gouvernance pour notre pays?? Je ne pense pas. - Par mauvais climat des affaires (infrastructures, justice, sécurité) pour notre patrie?-ou bien parce que l'accès est difficile au crédit ou suite de manque de soutien institutionnel? Ou alors par l'incitations fiscales plus attractives à l’étranger? Tout ça devrait être une préoccupation majeure à notre cher gouvernement pour éviter ces fuites des capitaux si ça ne se fait pour rapatrier des profits.  On dirait que ce n’est pas favorable car cela entraîne :- Moins d’emplois locaux- Réduction des recettes fiscales- Ralentissement de la croissance économique-Affaiblissement de la compétitivité nationale.

Malentendus entre Ziranotse et le Ministre Ndikumana 

Qui est le ministre Alain Ndikumana pour '' agresser '' tout ce complexe ?  S'interrogent les analystes après les propos du vice Directeur Général de  FOMI dont les actionnaires different guerre de ceux des multinationales qui téléguident les grandes décisions de la planète.

Le Dr Alain Ndikumana est l'un des trois ministres qui, en l'espace d'une année ont osé cracher la vérité. Dr Alain Ndikumana n'est pas un simple  lauréat de l'université d'Abdjan. Il a vécu le temps du feu Adolphe Nshimirimana à Kamenge. Dr Alain Ndikumana a côtoyé le Président Evariste Ndayishimiye à la présidence. Après le Ministre des infrastructures , de l'équipement et des logements sociaux Dukundane Dieudonné qui a pris le large le jour de son remplacement, le nouveau Ministre de la justice, des droits de la personne humaine et et du genre, Katihabwa Arthemon  qui a déjà d'expulser trois procureurs provinciaux, l'actuel Ministre des finances, absent à la prière d'action de grâce organisée par la famille présidentielle sur l'ETS Kamenge du 29 au 31 Décembre 2025 fait la différence. C'est un ministre qui reçoit des lettres de '' bravo, courage et prudence'' de la part des citoyens lambda. Alain Ndikumana est capable de dénoncer l'indiscipline budgétaire, les comptes publics plaques  et les dossiers de corruption camouflées dernière des subventions ou marchés publics ( https://www.yaga-burundi.com/lettre-ministre-alain-ndikumana) . Dr Alain Ndikumana tirerait la force dans sa détermination, dans sa volonté de voir son pays prospeper. 

Si Adrien Ntigacika est cet entrepreneur des environs de Kurubaho , Ziranotse est le patron de FOMI, une industrie qui a déjà mise en place des structures  au Ghana, Uganda, Tanzanie, Kenya , Malawi et Angola. A côté de FOMI, il faut parler de la banque BCAB des sociétés d'assurances. 

Au Burundi, évoquer le sobriquet de ziranotse c'est faire référence à un cortège des entrepreneurs dont certains se trouvent coincés par la loi pour mener un business publiquement. Il se font représentés par Adrien Ntigacika. Des sources concordantes indiquent que les employés de FOMI, présentent leurs CVs à certains dignitaires, des responsables des églises et des organisations et échappent aux systèmes de recrutement qui n'y sont que  pour de simples formalités.

La direction de FOMI semble se contredire. D'un côté, elle affirme et salue les bonnes relations avec le Gouvernement du Burundi matérialisé par un contrat et d'un autre côté parle d'une agression dont   la société FOMI est victime. FOMI attribue ,sans explications claires, cette agression au Ministre Alain Ndikumana. Ce dernier parle , quant à lui, des menaces venues de FOMI mais réellement peuvent provenir du ''complexe qui souhaite aux siens '' les meilleurs vœux 2026 . Entre FOMI et Dr Alain Ndikumana qui croire? 

L'Abbé Nibizi Dieudonne expert en communication semble donner la réponse dans  sa prédication lors de la prière d'action de grâce organisée par la famille présidentielle au stade de l'ETS Kamenge : '' Hasigaye imyaka 14 ... turabarindiriye ''.

Wednesday, December 31, 2025

December 31, 2025

Mana, guma ufurura n'ibitari bwaboneke

Mana, guma ufurura n'ibitari bwaboneke 

Bujumbura, igenekerezo rya 31 Kigarama,2025 Gako News, Blog Afukamye imbere y'abagize umugwi w'abaririmvyi b'umuryango wiwe yasavye Imana kuguma ufurura  n'ibitari bwaboneke bije ahabona.


Angeline Ndayishimiye, Umutambukanyi
w'umukuru w'igihugu niwe yatanguye amasengesho ku kibuga ETS ku muhingamo wo ku wambere igenekerezo rya 29 Kigarama, 2025.

Ngiri isengesho ryiwe.

Umugambi ufitiye igihugu caci c'Uburundi ,uri Imana igira neza ,uri Imana yumva ,uri Imna yishura.Turaciye bugufi imbere yawe,tubanje gusaba imbabazi aho hose tutakugororokeye uwu mwaka wose ndetse turasavye n'imbabazi kuri ivyo vyose abarundi batakugamburukiye.

Mana ishobora vyose turagushimira ko wabanye natwe,turagushimira ko wabanye n'Uburundi ,turagushimira  ko watweretse ivyo tutari bwigere tubonesha amaso yacu. Waratweretse ivyihishije musi y'ivu ry'i  Burundi,uratwereka ubutare,uraduha amagara meza urakorera ku rwaruka ,urabaha inguvu n'ubwira none Mana nzima n'ukomereze ahonyene ,ugumufurura n'ivyo batari bwaboneke  vyose bije ahabona.

Turasavye ingabirano y'ubwenge.turasavye ingabirano y'ubuhinga bwo kubuhingura kugirango turonke ubuhinga bwo kubwihingurira kugira ngo Data buja ahurumbire  igihugu cacu c'uburundi.Mana nzima ndaciye bugufi nshima  umugambi wawe.

Ndagushimiye umugambi mwiza umaze kuza mu Burundi wogufasha imiryango kugirango ironke ibibondo.Turagushimiye Mana Ku bota cumi na babiri bamaze kuboneka  muri uno mwaka . 

Turagushimiye n'ababonetse kuva umugambi ugitangura  kandi turagushimiye n'abandi twimirije kuronka.

Tuboneyeho Mana nzima no gusabira utwana twitavye Imana tutaravuka  ,turazobera abamalayika imiryango yabo ,tubere abamalayika  ndetse n'abo benewabo bafise ubuzima bariho,kandi Mana nzima twongera dusabira abavyeyi babuze kugira ubirure ,ubaronse ibindi bibondo.

Turagusize imbere Mana nzima n'iyindi miryango 8 yimirijekwibaruka,turataramuje wa mugwanizi  shetani mw'izina rya Yesu Kristo kugirango imiryango yose izironke akanyamuneza.

Mana ugira neza turagushimiye kubaganga b'abahinga waturonkeje ngaha i Burundi,turaggushimiye n'ibiganza vyiza wabahaye.